Đổi món mặn sang chay
Đổi một món sang chay không phải là bỏ thịt ra. Mỗi món có một thứ làm nên vị của nó — nước mắm, nước dùng xương, mỡ, trứng — và phải thay đúng thứ đó thì món mới còn là món cũ. 20 món quen ở đây được tách ra từng phần một: thay gì, vì sao được, và lỗi hay gặp nhất.
Chọn món
Món kho
Canh
Món nước
Món hầm
Món xào
Món chiên
Món cuốn
Món nướng
Lẩu
Món sáng
Tra nhanh: những thứ mặn có trong hầu hết món Việt
| Thứ cần thay | Thay bằng | Vì sao được |
|---|---|---|
| Nước mắm | Nước tương pha loãng với chút nước, thêm đường thốt nốt và vài giọt nước cốt chanh; hoặc nước mắm chay làm từ thơm và muối biển | Nước mắm cho vị mặn - ngọt - chua nhẹ cùng lúc. Chỉ thay bằng nước tương không thì món mặn gắt mà thiếu hậu ngọt, nên phải bù đường và chua. |
| Nước dùng xương | Nước luộc củ cải trắng, cà rốt, bắp mỹ, mía lau; thêm nấm hương ngâm và tảo bẹ nếu muốn đậm | Ngọt của xương là ngọt kéo dài ở cuống họng. Củ cải và mía cho hậu ngọt tương tự, nấm hương và tảo bẹ cho phần đậm đà mà rau củ không có. |
| Tôm khô, ruốc | Nấm hương khô hoặc nấm đông cô xé sợi, rang khô trước khi nấu | Cái tôm khô đóng góp là mùi khô và vị đậm. Nấm rang khô lên mùi rất gần, lại chịu được nấu lâu. |
| Dầu hào | Dầu hào chay làm từ nấm, hoặc nước tương cô đặc với chút đường và bột bắp | Dầu hào làm sánh và bóng món xào. Thiếu nó thì món xào bị loãng, nên phần bột bắp không bỏ được. |
| Trứng | Đậu hũ non tán nhuyễn cho món chiên; bột đậu xanh hoặc bột bắp cho món cần kết dính; chuối chín nghiền cho món bánh | Trứng làm ba việc khác nhau: béo, kết dính, nở. Phải xem món đang cần việc nào rồi mới chọn thứ thay, thay một kiểu cho mọi món là hỏng. |
| Mỡ heo, tóp mỡ | Dầu dừa cho món kho, dầu phộng cho món xào, hành phi hoặc boa rô phi cho phần giòn thơm | Mỡ heo cho béo và mùi. Dầu dừa gần nhất về độ béo ngậy trong món kho; phần giòn thì phải làm riêng bằng đồ phi. |
| Hành, tỏi (với người ăn chay thuần không dùng ngũ vị tân) | Boa rô phần lá xanh, gừng băm, hoặc hạt ngò rang giã | Ăn chay nhà chùa kiêng ngũ vị tân. Boa rô và gừng lấp được chỗ trống về mùi, và đây là cách các bếp chùa vẫn làm. |
Bảng này nói chuyện nấu ăn, không nói chuyện dinh dưỡng hay sức khoẻ. Nguyên liệu thay thế
có sẵn ở chợ và siêu thị thường; chỗ nào cần đồ chuyên biệt thì đã ghi rõ trong từng món.
Công cụ khác, dùng được ngay
📅Lịch ăn chayNgày rằm, mùng một và các kiểu nhị trai, tứ trai, lục trai, thập trai — quy ra ngày dương.🫘Bữa nay đủ đạm chưaNhập cân nặng và các món chay đã ăn hôm nay để xem lượng đạm đã tới đâu.🍲Tính suất tiệc chayBao nhiêu khách thì bao nhiêu gạo, đậu hũ, rau, nấm — và mấy món là đủ mâm.🌱Bữa chay tiết kiệm bao nhiêu nước và khí thảiMột bữa chay thay bữa có thịt thì bớt bao nhiêu nước và khí nhà kính — số để hình dung.⏳Ăn chay được bao lâu rồiĐếm từ ngày bắt đầu: bao nhiêu ngày, bao nhiêu bữa, cộng dồn tiết kiệm được gì.