Ngày cỗ mà bắt đầu mọi thứ từ sáng là ngày hỗn loạn. Làm trước một ngày là cách duy nhất để giữ được đầu óc tỉnh táo và món vẫn ngon.
Nhưng không phải khâu nào cũng làm trước được. Có thứ để qua đêm thì ngấm hơn, có thứ để qua đêm là hỏng. Bài này chia rõ hai nhóm và dựng lịch cho cả hai ngày.
Làm trước được
Nấu nước cốt màu. Để nguội và cất hộp.
Bóp thịt gấc với rượu. Ngấm hơn sau một đêm.
Vắt nước cốt lá dứa. Cất ngăn mát, dùng trong ngày hôm sau.
Vo và ngâm nếp. Ngâm qua đêm là vừa đủ.
Luộc đậu xanh và đậu đen. Để nguội rồi cất.
Tán đậu xanh làm nhân. Bọc kín chống khô.
Rang vừng và lạc. Hũ kín.
Giã muối vừng. Giữ được cả tuần.
Nấu chè kho hoặc chè đặc. Ngấm hơn sau một đêm.
Nấu nước đường cho chè. Để nguội.
Sơ chế lá gói và lá bày. Rửa, lau, cắt sẵn.
Rửa và lau khô đĩa, khuôn, xửng. Bày sẵn ra bàn.
Kho nấm và kho đậu hũ. Đậm hơn sau một đêm.
Làm đồ chua ngâm. Cần vài tiếng để ngấm.
Phải để sáng hôm sau
Đồ xôi. Xôi nguội qua đêm thì cứng.
Rưới nước cốt dừa. Làm cùng lúc đồ xôi.
Đóng khuôn. Phải làm lúc xôi còn nóng.
Nạo dừa tươi. Rất nhanh chua.
Chần và vắt ráo rau. Để qua đêm thì nhũn.
Trộn nộm. Ra nước.
Thái rau thơm. Héo và mất mùi.
Tỉa rau củ trang trí. Thâm và héo.
Chiên các món chiên. Ỉu qua đêm.
Cho hương liệu vào chè. Bay mùi.
Vắt chanh vào nước màu. Làm lúc dùng.
Bày mâm. Sát giờ ăn.
Rắc đồ giòn. Lúc ăn.
Hâm nóng các món kho. Trước khi bày.
Bảo quản qua đêm
Để nguội hẳn rồi mới cất. Nguyên tắc đầu tiên.
Làm nguội nhanh bằng cách trải mỏng. Rồi cất trong một giờ.
Chia hộp nhỏ thay vì để nguyên nồi. Nguội nhanh và an toàn hơn.
Hộp kín và ghi nhãn. Ngày cỗ rất dễ nhầm.
Nếp ngâm thì để trong tủ lạnh vào mùa nóng. Nước ngâm chua là hỏng cả mẻ.
Mùa lạnh thì ngâm ngoài được. Nhưng vẫn nên đậy.
Đậu đã luộc để hộp kín ngăn mát. Dùng trong hai ngày.
Nhân đậu tán thì bọc sát mặt. Chống khô và chống váng.
Chè đặc để nguội rồi mới đậy. Đậy lúc nóng là đọng nước.
Món kho để nguội và cất ngăn mát. Hâm lại nóng già trước khi bày.
Lá đã sơ chế bọc khăn ẩm. Không để khô.
Nước cốt màu đựng hộp thủy tinh. Không ám màu.
Kiểm mùi mọi thứ vào sáng hôm sau. Trước khi dùng.
Nghi ngờ thì bỏ. Ngày cỗ càng không được liều.
Lịch hai ngày
Chiều hôm trước thì đi chợ và sơ chế. Khoảng hai tiếng.
Nấu nước màu trước tiên. Cần thời gian nguội.
Luộc đậu trong lúc nấu nước màu. Hai bếp cùng lúc.
Rang vừng lạc trong lúc chờ. Tận dụng thời gian.
Sơ chế lá sau cùng. Rồi cất khăn ẩm.
Tối thì vo và ngâm nếp. Việc cuối trong ngày.
Kiểm lại danh sách trước khi ngủ. Thiếu gì thì sáng mua kịp.
Sáng hôm sau dậy sớm hơn tính toán một tiếng. Luôn có việc phát sinh.
Đồ xôi trước tiên. Việc lâu nhất.
Trong lúc đồ thì hâm món kho và chuẩn bị mâm. Không ngồi không.
Đóng khuôn ngay khi xôi chín. Lúc còn nóng.
Trộn nộm và tỉa rau lúc gần bày. Tươi nhất.
Bày mâm trước giờ ăn mười lăm phút. Không sớm hơn.
Viết lịch giờ ra giấy dán lên tủ. Cả nhà nhìn thấy.
Phân công và dự phòng
Nói trước với người nhà ai làm gì. Từ hôm trước.
Giao việc cụ thể chứ đừng nói chung chung. Ai rửa lá, ai bày mâm.
Giao việc rửa cho người không nấu. Bếp sạch thì nấu nhanh.
Trẻ lớn làm được nhiều việc. Nhặt lá, rang vừng, bày đĩa.
Đừng ôm hết rồi cáu. Lỗi phổ biến nhất của ngày cỗ.
Chuẩn bị dư một chút cho khách bất ngờ. Ngày giỗ hay có.
Có phương án cho hôm hỏng một món. Một món đơn giản làm nhanh.
Kiểm bình gas và điện từ hôm trước. Hết giữa chừng là hỏng cả buổi.
Đếm xửng và nồi từ hôm trước. Mượn thêm nếu thiếu.
Chuẩn bị hộp để chia phần mang về. Khách về là có sẵn.
Dọn tủ lạnh trước để có chỗ cất. Ngày cỗ đồ rất nhiều.
Rửa dần trong lúc chờ. Cuối buổi đỡ hẳn.
Ghi lại cả buổi để năm sau dùng lại. Cỗ nào cũng lặp.
Ngồi ăn cùng mọi người. Đừng đứng trong bếp cả bữa.
Ngày cỗ giữ sức cho mình
Ăn sáng trước khi vào bếp. Người nấu hay quên ăn.
Uống nước đều trong lúc làm. Đứng bếp mất nước nhanh.
Đặt một cốc nước ở chỗ dễ với. Thấy thì mới uống.
Ngồi nghỉ mười phút giữa buổi. Không cố làm liền tù tì.
Dọn dần trong lúc chờ. Cuối buổi đỡ hẳn.
Rửa thớt và dao ngay sau khi dùng. Bếp gọn thì đầu óc gọn.
Mở cửa sổ cho thoáng. Bếp nóng làm mệt nhanh.
Đi giày hoặc dép có đế êm. Đứng nhiều giờ.
Buộc tóc và mặc tạp dề. An toàn và sạch.
Cẩn thận với nồi nước sôi khi bếp đông người. Va nhau ở lối đi là tai nạn.
Bỏng thì xối nước mát hai mươi phút và không bôi gì. Nặng thì đi khám.
Nhờ người khác bê nồi nặng. Không cố một mình.
Ngồi ăn cùng mọi người khi xong. Đó là phần thưởng.
Ghi lại chỗ nào mệt nhất để năm sau sửa. Thường là do làm quá nhiều món.
